Zelfbeschikking of van buitenaf bepaald
Gedachten over de 'holistische mozaïekmens'
door Roland Böhringer, Duitsland
Een paar maanden geleden liep ik om elf uur 's avonds naar buiten
om de sfeer te proeven. De straten waren leeg, er was verder niemand buiten.
Het had iets spookachtigs en het voelde nogal deprimerend. Ik was in Leiden
vanwege een redactiebijeenkomst van het Topaz Magazine. Ik realiseerde me natuurlijk
dat het Nederlands elftal die avond in het kader van Euro 2004 tegen Portugal
speelde, en uit de sombere sfeer die in de lucht hing was duidelijk op te maken
hoe die wedstrijd was verlopen.
Ik had graag een opgewekter resultaat gezien, want ook de volgende dag was
doortrokken van diezelfde melancholieke sfeer die als een drukkende wolk in
de lucht hing en pas begon op te klaren toen ik bij de Duitse grens kwam.
In Duitsland hadden we een paar dagen daarvoor ook zoiets meegemaakt toen
ons nationale team van de Tsjechen verloor. Elke keer als er een belangrijk
sportevenement is, zijn er miljoenen mensen die hetzelfde denken en hetzelfde
voelen: vreugde bij winst en somberheid bij verlies. De energievelden van succes
en mislukking worden hierdoor versterkt. Dat patroon herhaalt zich keer op
keer.
Wat iemand mentaal of emotioneel beweegt, laat een onzichtbare echo na die
enige tijd duurt, een soort energieveld, want energie kan immers niet vernietigd
worden, maar slechts omgezet. Wanneer we zo'n energieveld voelen, interpreteren
we dat meestal als een prettige of onprettige sfeer. Als er bijvoorbeeld stress
op het werk is of de zaken thuis lopen niet zo lekker dan wordt die sfeer vaak
beschreven als een gevoel van spanning in de lucht. Misschien ben je zelf wel
eens een kamer binnengegaan waar net een verhitte discussie heeft plaatsgevonden
en voelde je de elektrische lading die nog in de lucht navibreerde.
Als we het niet in de gaten hebben, kunnen we ons zo'n energieveld aantrekken
en de gevoelens ervan als onze eigen beschouwen. Zo kunnen we ons geïrriteerd
voelen zonder dat daar een goede reden voor is.
Mijn punt hierbij gaat niet over voetbal en wat dat veroorzaakt, maar over
een vraag die ik mezelf al zo vaak heb gesteld - hoeveel van mijn leven wordt
door mijzelf bepaald en hoeveel wordt bepaald door iets of iemand anders? En
hoe vaak is mijn leven onderworpen aan invloeden die ik niet wil, invloeden
die ik niet ken of waar ik me misschien niet eens bewust van ben omdat ik ze
niet opmerk?
Dat leidde me tot de vraag hoe je maximaal zelfbesturend kunt zijn en wat
de belangrijkste aandachtspunten hierin zijn. Mijn voorlopige idee is dat de
mens een integraal wezen is dat bestaat uit vele onderdelen. De kunst van zelfbeschikking
kan betekenen dat je beschikbaar bent voor de vorming van het mozaïek
van de persoon die je wilt zijn.
Instituten als de Kerk, de regering en soortgelijke organisaties bepaalden
vroeger in onze westerse cultuur de richtlijnen over hoe te leven. Nu lijken
veel van die leidraden uit de tijd te zijn en niet langer van toepassing. Veel
mensen zoeken een alternatief en komen vaak uit bij Oosterse filosofieën
als ze zoeken naar een individuele ethiek die geen vrijbrief is voor egoïsme.
Vaak wordt gezegd dat we een 'oriëntatiecrisis' beleven, maar die biedt
tegelijk een kans op heroriëntatie, een mogelijkheid om afstand te nemen
van voor-ons-bepaalde programma's en patronen, die nu achterhaald zijn. Die
zoektocht naar onszelf en naar het herdefiniëren van onszelf is in vele
mensen gaande. Het is voor velen een levenslang streven of een persoonlijke
taakstelling geworden. Dit leidt tot een mozaïek van oude en nieuwe structuren.
Wat als waardevol en bruikbaar beschouwd wordt blijft behouden, terwijl de
rest overbodig is en afgedankt wordt.
Laten we teruggaan naar het vraagstuk van soevereiniteit in je eigen leven
en hoe daar meer gevoelig voor te worden.
Als we werkelijk met beide benen op de grond willen komen, is één
keer erover denken niet genoeg. Zelfbeschikkend worden is leren om met plezier
telkens opnieuw naar je leven te kijken, zorgvuldig je doel nastreven en correcties
te maken onderweg.
Hoewel uiteindelijk ieder dat op zijn eigen wijze moet invullen, zijn er vragen
als:
- Hoe kom je hier elke dag opnieuw toe?
- Hoe leef je iedere dag zo volledig mogelijk, ethisch en in overeenstemming
met die zelfbeschikking?
- Hoe te leven zonder het overzicht te verliezen of je plotseling te realiseren
dat je de weg kwijt bent?
- Hoe niet gevangen te raken in verleidingen, rages of modeverschijnselen die
tijd, geld en energie vreten?
Eén manier is om 's morgens vroeg in een soort meditatief proces jezelf
vragen stellen. Een tijdje stil te staan om te denken, te voelen en je intuïtie
in te schakelen.
Het gaat om vragen van algemene aard die ons helpen onszelf en de dag opnieuw
te bekijken, dichtbij onze kern te blijven en tijd voor de belangrijke dingen
in ons leven te plannen.
Hier regelmatig de tijd voor nemen is een efficiënte manier om elke dag
krachtiger en intact binnen te stappen en onze zoektocht om een 'holistische
mozaïekmens' te worden, te verbeteren.
top | TOPAZ Home | Template Netwerk |