TOPAZ Nummer 5 / 2002
Welkom
De ongeziene wereld
De Aura Douche
Laten we wel wezen
Een gesprek over sterven
Het verhaal vertelt
Het Chinese theater
Filmbespreking: Amélie
Grote vrouwen, toen en nu
Template Stichting Nederland
Een kleurenwijzer voor zelfkennis

Grote vrouwen, toen en nu

Marion Verweij, Nibs Bloem In het vorige nummer van Topaz hebt u kennis kunnen maken met Feminenza, een internationaal netwerk van en voor vrouwen. Deze keer een gesprek met Nibs Bloem en Marion Verweij. Nibs raakte geïnspireerd door het leven van Etty Hillesum - een Nederlandse jodin in de Tweede Wereldoorlog - en van Marion verschijnt een dezer dagen een boek, 'Beacons of Hope' (Bakens van Hoop), over vrouwen die iets doen aan de wanhopige situatie van vele vrouwen in delen van de wereld.

Waarom maken jullie deel uit van Feminenza en waarom is Feminenza belangrijk?
Marion: "De situatie in de wereld houdt me al jarenlang bezig, met name de onmenselijkheid. Ik raakte in de eerste plaats geïnteresseerd in wat het betekent mens te zijn en specifiek wat het betekent vrouw te zijn."
Nibs: "Ik ben nu 61 en als kind dacht ik al dat er iets niet klopte waar het de rol van vrouwen betreft. Bij Feminenza herkende ik dat zoeken naar 'Waar gaat een vrouwenleven over en waar is dat verschillend van een mannenleven? Is het een eigen gegeven? Is er een eigen route te gaan, een eigen ontwikkelingsweg?' Daarnaast ben ik nauw betrokken bij het werk van Marion. Ik vind de situatie van veel vrouwen in de wereld verbijsterend."

Wat is de motivatie voor jullie researches?
Nibs: In alle wereldreligies worden vrouwen als zondig beschouwd. Dit heeft een zowel fundamenteel als langdurig effect en dat is ook waar je tegen vecht als je iets wilt veranderen, vier-, vijfduizend jaar geschiedenis, voor zover we weten."
Marion: "Dat boeit mij ook, waar is dat begonnen? Er zijn veel vrouwen in de wereld die niet in staat zijn een ander standpunt in te nemen door hun situatie. Ik doe het ook voor hen."
Nibs: "Soms als je biografieën van vrouwen leest dan voel je de rust die ze in zichzelf hebben en de kracht die daarvan uitgaat. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan de maatschappij. Neem bijvoorbeeld Helen Keller of Florence Nightingale of iemand als Etty Hillesum. Kijk naar hoe ze zich dienstbaar hebben gemaakt aan de samenleving. Er zijn veel vrouwen die hun eigen weg zijn gegaan en hebben laten zien dat ze een belangrijke bijdrage te leveren hebben, ondanks de situatie in de wereld of ondanks hoe er over hen gedacht wordt. Dat is een deel van mijn motief, om die vrouwen te traceren, want ze worden niet altijd voor het voetlicht gebracht en reken maar dat ze een prijs betaald hebben. Ik vind dat heel inspirerend, dat er iets verbeterd is in de wereld, mede dankzij het feit dat zij er waren."

Nibs heeft onderzoek gedaan naar het leven van één vrouw en wat haar bewoog en wat daarin belangrijk is, ook voor nu. Marion heeft onderzoek gedaan naar vrouwen elders in de wereld. Vertel daar eens over?
Marion: "Het begon als een research voor mezelf om meer te weten te komen over de situatie van vrouwen in de wereld. Zij zijn mijn zusters. Wat je dan te weten komt is afschuwelijk. Ik kwam in aanraking met vrouwen die daar iets aan proberen te doen, vandaar de titel van mijn boek 'Beacons of Hope' (Bakens van Hoop). De situatie waarin ze verkeren is erg donker en toch hebben ze het in zichzelf gevonden daar wat aan te doen. Ik begon bijvoorbeeld te corresponderen met Agnes in Kenya. Zij is een enorm sterke vrouw die met veel moed een opvanghuis en school heeft opgezet voor meisjes die anders op straat zouden komen te staan, omdat ze weigerden besneden en uitgehuwelijkt te worden. Zij geeft ze een opleiding, zodat ze straks voor zichzelf kunnen zorgen. Ik vond dat zo moedig. Als ik een boek kan schrijven en wat geld naar haar kan sturen als mijn manier om te zeggen 'ik vind het fantastisch wat je doet'... Ik kwam zoveel van die dingen tegen."

Hoe ben je van daar gekomen tot wat er nu op tafel ligt, een boek over de vrouwen die daar wat aan doen, de 'Beacons of Hope?'
Waris DirieMarion: "Ik vroeg bijvoorbeeld naar statistieken over de hoeveelheid vrouwen die worden besneden - volgens de Verenigde Naties 2 miljoen meisjes per jaar, oftewel 6000 alleen vandaag al - en ik kon het antwoord niet verteren, maar daar is Agnes, zij loopt op blote voeten door de Rift Vallei, zij gelooft in iets en probeert er iets aan te doen. Wat houdt haar zo sterk? Wat beweegt haar? Dat geldt voor veel van die vrouwen, zij worden gedreven om iets anders neer te zetten in de situatie waarin ze zich bevinden. Hoe kan ik hen sterken in waar ze mee bezig zijn?”
Nibs: "Daar hebben we elkaar ook gevonden. Hoewel ik vanuit een andere hoek kom is het motief hetzelfde. Het ondersteunen en creëren van een web waar alle vrouwen in de wereld mee verbonden kunnen raken en waarin kwaliteiten leven van Etty Hillesum, van Maya Angelou, van Agnes, van alle vrouwen die iets met hun leven gedaan hebben. Een verzameling van kwaliteiten die een bron zijn waar je uit kunt putten. Maya Angelou is zo indrukwekkend. Waar ze vandaan komt en hoe ze zich daar uit heeft getild. Op de vraag waar ze haar zelfvertrouwen vandaan haalt, antwoordde ze iets als: 'Als ik een ruimte binnenkom dan komen er tweeduizend vrouwen met me mee.' De kracht van al die vrouwen heeft ze in zich opgenomen en die zet ze neer. Dat is wat wij kunnen doen voor vrouwen in de wereld. Zorgen dat er een web is, een internet van kracht en kwaliteit dat je kunt aanboren en waar je kracht en moed uit kunt putten."
Marion: "Ik heb dat gevoeld toen ik hier voor de eerste keer een lezing over hield, ik voelde me zo sterk. Ik was me er zo van bewust waarom ik het deed en ik voelde dat het meer dan mezelf was. Dit is iets dat ik kan doen, daar ben ik goed in."

Wat halen jullie er voor jezelf uit?
Marion: "Ik voel dat er iets in mij geraakt is en waardoor ik nu gedreven word. Zoals die vrouwen bezig zijn is voor mij bijna niet te bevatten, maar ik ben er zeker van dat ik op deze manier mijn bijdrage moet leveren. Dit is wat ík kan doen. Ik maak me minder druk over kleinigheden en mijn leven is veel stressvrijer. “
Nibs: "Ik ben in de oorlog geboren en als kind was ik geraakt door het lot van het Joodse volk. Ik merk dat door bijvoorbeeld het leven van Etty Hillesum te belichten, ik daarmee respect in de wereld kan brengen voor levens waarmee zo achteloos is en wordt omgegaan. Zij was een schoon, mooi en intens leven is, met zoveel diepgang. Als ik dat, allereerst voor mezelf, terug kan brengen en aan mezelf kan laten zien, mensen die mij voorgegaan zijn, waar ik van kan leren, dan wil ik dat graag doen. Ik lees vaak in haar dagboeken en dan denk ik: hoe ga ik met die situatie om? En dan de eerlijkheid, de helderheid, het zoeken. Als ik daar de kwaliteiten van wakker kan maken in mezelf en ze misschien aan anderen kan laten zien, draagt dat wellicht bij aan een oplossing in de wereld. Ze bekijkt zichzelf en schroomt niet haar kwalijke eigenschappen onder ogen te zien en aan te pakken.
Volgens mij is dat wat je moet doen in je leven, niemand van ons is heilig, maar je hoopt er beter uit te gaan dan je erin bent gekomen. Zij geloofde ook dat ze niet voor niets in de wereld was en wilde eraan bijdragen.
Dingen die je niet in de wereld wilt zien moet je stoppen, ze stoppen bij jou. Daar moet je misschien voor vechten, het zij zo. Aan de andere kant neem je dingen mee waarvan je ziet dat ze goed zijn, want die moeten de toekomstige generaties voelen. En dat is aan iedere generatie om te doen. Ieder mens heeft keuze. De keuze om iets te stoppen en de keuze om iets in de wereld te zetten."

Interview door Gerda van Schaik

'Beacons of Hope' is beschikbaar voor 12 euro via www.template.nl/nl/producten/. De opbrengst komt ten goede aan het verbeteren van de situatie van vrouwen in de wereld en gaat o.a. naar een aantal projecten die in het boek aan bod komen. Het artikel over Etty Hillesum verschijnt binnenkort in het tijdschrift van Feminenza. Beide dames zijn beschikbaar voor uitnodigingen voor een presentatie. U kunt contact opnemen via de website van Feminenza, deze vindt u op www.feminenza.org.

Copyright © 2001-2019 De Template Stichting, alle rechten voorbehouden.