TOPAZ Nummer 8 / 2003
Welkom
Een Muzikaal Eerbetoon
Competitie de baas
Meetkundige matrix van gewijde bouwkunst
Helpende hand voor kinderen met ADHD
De clown uithangen
Wetenswaardigheden over humor
Hoe films te kijken?
De natuurlijke wetten
Een dag in het theater van het leven

Wetenswaardigheden over humor

De nationale lach

Een team psychologen uit Engeland heeft een website opgezet waarop mensen uit de hele wereld werden uitgenodigd om aan grappen een waarderingscijfer toe te kennen voor het humoristische gehalte ervan; meer dan 2 miljoen mensen namen hier aan deel. Het experiment liet een groot verschil in gevoel voor humor tussen verschillende landen zien. Duitsers vonden bijna elke grap leuk, terwijl de Japanners bijna iedere mop laag waardeerden. Mensen uit Engeland, Australië en Nieuw Zeeland genoten het meest van grappen met spitsvondige woordspelingen; Amerikanen en Canadezen hadden een meer boertig gevoel voor humor, vaak betrekking hebbend op situaties waarin iemand belachelijk wordt gemaakt. Andere Europese landen lachten het meest om moppen met een onconventioneel surrealistische sfeer, die grote onderwerpen lichtvoetig op de hak nemen. Het experiment liet ook zien dat grappen met ongeveer 103 woorden extra grappig werden gevonden en dat grappen waarin eenden voorkomen leuker gevonden worden dan die met andere dieren. Ook vinden mensen grappen de ene keer leuker dan de andere keer; dit varieert van dag tot dag.

Lachen is gezond...

dat is ook wetenschappelijk bewezen...

  • lachen reduceert stresshormonen;
  • het reduceert het risico op een hartaanval;
  • terwijl we om een grappige film lachen neemt onze immuniteit toe door de toename van gamma interferon (een proteïne die ziekte bestrijdt), T-cellen en B-cellen (cellen die ziekte bestrijden);
  • het zuurstofgehalte in het bloed neemt toe;
  • lachen is een uitlaatklep voor emoties;
  • de circulatie verbetert;
  • het speeksel producerende immunoglobine A bestrijdt infecties die binnendringen via het ademhalingsstelsel en lachen verhoogt de concentratie hiervan;
  • endorfinen (natuurlijke pijnstillers die door de hersens worden geproduceerd) nemen toe;
  • het traint de spieren;
  • het versterkt het herinneren van informatie.

Serieus zijn over lachen

De wetenschappelijke studie van humor heeft een naam gekregen, gelotologie, en er worden meer klinische studies uitgevoerd om de fysiologische en therapeutische effecten ervan te documenteren. Geestelijke gezondheidswerkers pleiten in toenemende mate voor lachtherapie. Er zijn nu doktoren en werkers in de gezondheidszorg die actief humor propageren in ziekenhuizen, bejaardenhuizen en herstellingsoorden. In India en andere delen van de wereld zijn 'lachclubs' in het leven geroepen - louter om opzettelijk te lachen, zonder moppen of humor.

Slap van de Lach

Het is bewezen dat we slap van de lach worden. Onderzoekers aan de Universiteit van Leiden hebben een reflex opgespoord die sterker wordt als de zenuwen geprikkeld worden. Als mensen lachten verdween die reflex, wat aantoont dat het hen moeilijker zou vallen hun spieren te gebruiken. Dus de spieren worden echt slap na een lachbui; een simpele glimlach liet echter geen verandering gezien.

Lachen en het brein

De wetenschappelijke studie van humor heeft een naam gekregen, gelotologie, en er worden meer klinische studies uitgevoerd om de fysiologische en therapeutische effecten ervan te documenteren. Tegelijkertijd pleiten geestelijke gezondheidswerkers in toenemende mate voor lachtherapie. Er zijn nu doktoren en werkers in de gezondheidszorg die actief humor propageren in ziekenhuizen, bejaardenhuizen en herstellingsoorden. In India en andere delen van de wereld zijn 'lachclubs' in het leven geroepen - louter om opzettelijk te lachen, zonder moppen of humor.

Een sociale context

Lachen gebeurt het vaakst in de context van een gesprek en het ontstaat bijna altijd in de pauzes aan het eind van de zinnen. Er is ook gebleken dat lachen om hetzelfde een gevoel van intimiteit tussen mensen veroorzaakt.

Is ons gevoel voor humor in onze genen geprogrammeerd?

De Tweeling Onderzoeksunit van het St. Thomasziekenhuis in Londen onderzocht 254 vrouwelijke tweelingen om uit te zoeken wat ze grappig vonden. Iedere tweeling keek tegelijkertijd naar uiteenlopende cartoons in aparte ruimten en gaf een waarderingscijfer aan elke reactie. Bij analyse van de resultaten vonden de onderzoekers dat wat iemand grappig vond meer met omgevingsfactoren dan met genetische aanleg te maken had. Ze rapporteerden: 'we vonden dat tussen de eenderde en tweederde variabiliteit in reacties op de cartoons het gevolg was van omgevingsfactoren en dat genetische factoren geen rol leken te spelen. Dit impliceert dat er bij humor een grote culturele invloed aan te pas komt.'

Topaz deed een luchtig onderzoekje naar de verschillende soorten humor door een redacteur van ieder land waar Topaz gemaakt wordt te vragen om een mop die ze leuk vonden. Hier volgen de resultaten.

Duitsland

'Hier spreekt uw gezagvoerder', klonk de stem uit de luidspreker van de Boeing 747 van München naar New York. 'Namens de bemanning heet ik u welkom aan boord van deze intercontinentale vlucht. We vliegen op een hoogte van 10.000 meter, de temperatuur buiten is min 47 graden en de vliegduur zal bij benadering 8 uur 35 minuten zijn. We wensen u een prettige vlucht en wilt u alstublieft uw veiligheidsriemen vastmaken voor het opstijgen.' Na een korte pauze vervolgt de gezagvoeder, 'maar ik wil één klik horen!'

Engeland

Sherlock Holmes en Dr. Watson gaan kamperen. Ze laden hun bagage uit, zetten hun tent op. Dan koken ze en genieten van een goede maaltijd. Ze nemen allebei nog een laatste cognacje, trekken zich terug voor de nacht en gaan slapen. Een paar uur later wekt Holmes zijn trouwe vriend en zegt, 'Watson, kijk eens naar de hemel en vertel me wat je ziet.' 'Ik zie ontelbare miljoenen sterren', antwoordt Watson. 'Wat zegt dat je?' Watson denkt even na. 'Wel, astronomisch zegt het me dat er miljoenen sterrenstelsels zijn en mogelijk biljoenen planeten.
Astrologisch zegt het me dat Venus in Tweelingen staat. Ik zou uit de positie van de sterren afleiden dat het ongeveer kwart over drie is. Theologisch is het evident dat de Heer almachtig is en dat wij klein en onbeduidend zijn in het aanschijn van de grootsheid van het Universum. Meteorologisch lijkt het erop dat we morgen een mooie dag krijgen. En wat vertelt het jou?' Holmes zwijgt een ogenblik, 'Watson, jij stommeling', zegt hij, 'iemand heeft onze tent gestolen!'

Denemarken

Een Italiaan, een Duitser en een Deen werken samen op dezelfde bouwplaats. Elke dag klimmen ze om 12 uur boven op de steiger om hun lunchpakket op te eten. Als ze op een dag gaan zitten lunchen, opent Mario zijn broodtrommeltje, kijkt erin in roept uit, 'Pizza! Niet weer. Ik haat pizza.' De Duitser, Wolfgang, opent zijn trommel en huilt, 'Ach, nee! Alweer zuurkool. Ik haat zuurkool!' En de Deen, Jens, doet zijn trommel open en zegt, 'Leverpastei. Ik haat leverpastei!'
De volgende dag bij de lunch maakt Mario weer zijn trommeltje open: 'Mamma mia, pizza, sempre pizza! Als ik morgen weer pizza krijg spring ik naar beneden!' Wolfgang kijkt ook naar zijn lunch: 'Zuurkool, altijd weer zuurkool! Als ik morgen weer zuurkool krijg spring ik naar beneden!' En Jens maakt zijn trommel open en zegt, 'Leverpastei! Als ik morgen weer leverpastei krijg spring ik!'
De volgende dag klimmen ze de steiger weer op. Mario pakt zijn lunch uit, kijkt, 'aaarrrgh - pizza!' en hij springt. Ook Wolfgang pakt zijn lunch uit, kijkt, 'zuurkool - donnerwetter!' Hij springt ook. Tenslotte opent Jens zijn lunchpakket: 'Leverpastei!' En hij springt naar beneden.
De drie vrienden krijgen een gezamenlijke begrafenis en de drie weduwen komen elkaar daar tegen. De Italiaanse vrouw snikt, 'Ik begrijp het niet. En ik heb nog wel pizza voor hem gemaakt, zijn lievelingsmaal!' De Duitse roept uit: 'Onbegrijpelijk. Ik begrijp het niet. Mein lieber Wolfi. En dat op een dag waarop ik hem zuurkool, zijn lievelingskostje, heb meegegeven.' En de Deense weduwe zegt, 'Ik begrijp het ook niet. Jens had nog wel zijn eigen lunch klaargemaakt, zoals altijd!'

Nederland

Ergens in Amsterdam zit een bedelaar langs de weg die elke dag 70 euro krijgt van een voorbijganger. Dat gebeurt al sinds enkele jaren tot plots de bedelaar van dezelfde man slechts 50 euro krijgt. De bedelaar denkt bij zichzelf dat 50 euro nog altijd niet slecht is, maar toch wel veel minder dan 70. Een jaar later krijgt hij plots nog maar 35 euro en nu wil hij toch wel eens weten hoe dit komt. Dus hij vraagt aan de man van wie hij jaren 70 euro, daarna 50 en nu nog maar 35 heeft gekregen waarom dat zo is. De man antwoordt, 'Tsja, het leven wordt alsmaar duurder en vorig jaar is mijn oudste zoon naar de universiteit gegaan. Dat kost veel geld. Vandaar dat ik je 50 euro heb gegeven. Nu is ook mijn oudste dochter naar de universiteit gegaan en dat kost dus weer wat meer.' De bedelaar vraagt daarop: 'Hoeveel kinderen heeft u eigenlijk?', waarop de man antwoordt: 'Vier schatten van kinderen.' De bedelaar roept bezorgd: 'Die gaat u toch niet allemaal op mijn kosten laten studeren, hoop ik?'

Copyright 2001-2019 De Template Stichting, alle rechten voorbehouden.