Menselijkheid en Gender1: Utu Na Undugu

Inzichten bij elkaar brengen in een tijd van verandering

Door Mary Noble, Engeland en Iet Veenland, Nederland

Dat thema was het onderwerp van een internationale conferentie in januari 2006, met als gastvrouw Feminenza en ondersteund door het ‘UNESCO PEER Culture of Peace Network’ van het Grote Merengebied in Afrika. De conferentie werd gehouden in de gebouwen van de Verenigde Naties in Nairobi, Kenia. Weinigen weten wat UNESCO doet. Het is een van de oudste VN-organisaties, de Educatieve, Wetenschappelijke en Culturele Organisatie, opgericht op 16 november 1945. Een speciaal agentschap met een taak die verder reikt dan het bouwen van klaslokalen in verwoeste landen of het publiceren van wetenschappelijke doorbraken. Educatie, Sociale en Natuurlijke Wetenschap, Cultuur en Communicatie: UNESCO kreeg de opdracht vrede te bouwen in de geest van mensen.

“...Ertoe gebracht door het Afrikaanse concept van Ubuntu (Menselijkheid), is de stelling van deze conferentie ‘Humaniteit en Gender’, dat we als menselijk ras de problemen van de wereld niet aan de orde kunnen stellen zonder kwesties, houdingen en gedragspatronen aan te pakken die ons verwijderen van menselijkheid en die nog steeds voorkomen dat we deel van de oplossing worden in plaats van deel van het probleem te blijven. In deze context zal de bijeenkomst een gelegenheid zijn om onze visies te delen over het uitdagende vraagstuk hoe we de manier waarop mannen en vrouwen elkaar bezien en waarderen, kunnen herdefiniëren en verbeteren. Een sekse op zichzelf kan de problemen van de wereld niet oplossen. De twee seksen die elkaar vinden om de mensheid zelf te dienen, maken een kans...”

De Swahili-titel van deze conferentie, ‘Utu na Undugu’, refereert aan menselijkheid in relatie tot de broederschap en zusterschap van mannen en vrouwen. Binnen het Afrikaanse erfgoed bestaat er een natuurlijke, diepgewortelde menselijkheid, (bekend als Utu of Ubuntu), een waarde die gedeeld wordt en een natuurlijk gevoel van persoonlijke verantwoordelijkheid voor het leven, de familie en de gemeenschap. Utu na Undugu daagt ons uit te streven naar een hoger niveau van menselijkheid, waar we inzien dat we als mensen allemaal broeders en zusters zijn, dat onze menselijkheid van gelijke orde is: wanneer om het even wie lijdt onder degradatie,raakt ieders menselijkheid beschadigd.

230 Leiders van NGO’s (Non- Gouvernementele Organisaties) uit 18 landen, met name uit het Grote Merengebied in Afrika, die nauw verbonden zijn met UNESCO’s Cultuur van de Vrede-Netwerk, werkten vier dagen samen om zich te herbezinnen op fundamentele uitdagingen waar we allemaal voor staan, door begrip te krijgen van wat gender is en te komen tot een herdefiniëring van de traditionele sekserollen. Groepsdiscussies over thema’s als herdefinitie van vrouwzijn, de positieve kracht van het man-zijn en de relatie tussen menselijkheid en gender, hielpen om de rol te belichten die zowel mannen als vrouwen in Afrika hebben gespeeld als Agentschappen van Verandering, door te helpen verwoesting door oorlog en conflict te verminderen, door gemeenschappen die vernietigd zijn door schade aan het milieu te herstellen, door wederopbouw van coöperatieve en onderwijskundige instellingen, in de gezondheidszorg, bij vredes- en verzoeningspogingen, bij het werken aan democratie.

Leraren, professoren en opvoeders, religieuze leiders en jeugdwerkers, werkers in weeshuizen en opvanghuizen voor vrouwen, zakelijk leiders en werkers in de gezondheidszorg vonden een plek voor communicatie, voor uitwisseling van nieuwe manieren van denken, voor nieuwe vriendschappen, nieuw begrip en een nieuwe ingang tot vergeving.

Feminenza ondersteunde dit proces door referenties, materiaal en workshops aan te bieden over de genders en de man/vrouw verhouding, over de uitdagingen en verantwoordelijkheden in de verschillende levensfasen, over natuurlijk leiderschap, vergeving en menselijkheid.

Terwijl de afgevaardigden in de gehoorzaal zaten of samen over het enorme VN-terrein wandelden en ze meer van elkaar te weten kwamen over de uitdagingen, maar ook over de buitengewone vorderingen die gemaakt worden bij de bestrijding van Vrouwelijke Genitale Verminking, gedwongen huwelijken, geweld dat gebaseerd is op gender en de gesel van HIV/AIDS, kwam steeds weer hetzelfde thema op: herstel wordt mogelijk door onze notie over de seksen te herzien, door te leren onze verantwoordelijkheid als man en vrouw te vergroten, in het nastreven en beschermen van menselijkheid, in vergeving.

‘Aan de ene kant dient een nieuw globaal bewustzijn zich aan, een gevoel voor elkaar dat ras, geloof of geslacht overstijgt: een weten dat we waarlijk broeder en zuster zijn. Dit opkomend gevoel vraagt om een andere reactie en verantwoordelijkheid in het scheppen van een wereldgemeenschap waarin de betekenis van respect, zorg en de waardigheid die elk leven, ongeacht geslacht, toekomt, een wezenlijk deel zijn van het stelsel van iedere gemeenschap. Aan de andere kant overheerst grote wanhoop in landen over de hele wereld, terwijl we bezig zijn te zoeken naar nieuwe oplossingen voor de toenemende armoede, ziekte, oorlog, terrorisme en de vervuiling van het milieu.’


Het Template Netwerk ondersteunt ook andere organisaties die streven naar verandering. Onlangs vond er een belangrijke conferentie plaats in Kenia, mede-georganiseerd door Feminenza, waarvan we hier verslag doen. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de website: www.feminenza.org.

Note 1: Onder ‘gender’ verstaan we het geheel van sociale en culturele kenmerken van een sekse.

top of page
Copyright 2001-2019 De Template Stichting, alle rechten voorbehouden.

Deze pagina is geprint d.d. zondag, 17 november 2019
van http://www.templatenetwork.org/topaz/15/nl/17.html

Uw aanmeldingen, brieven, vragen en adreswijzigingen kunt u sturen naar:

Template Stichting
T.a.v. Topaz
Wassenaarseweg 75/210
2223 LA  KATWIJK (ZH)
 
Telefoon: 071 - 514 0152
Telefax: 071 - 514 4382
E-mail: topaz@template.nl
Website: www.template.nl